Korleis påverkar framande artar naturen?

Framande artar påverkar naturen på fleire måtar

Dei vanlegaste påverknadsformene er endring av naturtypar, konkurranse og fortrenging, genetisk forureining og overføring av sjukdommar og parasittar.

Døme på framande artar som påverkar naturen på ulike måtar.

Endring av naturtypar

Framande artar påverkar i dag minst 42 trua naturtypar i Noreg.

Nokre framande artar endrar sjølve naturtypen dei etablerer seg i, til dømes gjennom gjengroing eller ved å endre næringsforhold i jord og vatn.

Vasspest er eitt døme. Arten fortrengjer mellom anna den trua arten mjukt havfruegras.

Les meir: Trua naturtypar vert negativt påverka av framande artar

Påverknad på trua natur

Framande artar med negativ påverknad er registrerte i fleire trua naturtypar. Figuren viser natursystem der slike artar er registrerte.

Éin art kan påverke fleire natursystem. Låge tal kan skuldast at naturtypen er lite kartlagd. Tala gjeld Fastlands-Noreg med havområde.

---

Konkurranse og fortrenging

Når artar blir flytta til område der dei ikkje høyrer naturleg heime, kan dei konkurrere med lokale bestandar om mat og leveområde.

11 av 13 vurderte artar av ferskvassfisk har høg eller svært høg risiko. Gjedde og abbor er døme på regionalt framande ferskvassfiskar som kan fortrengje lokale bestandar.

Les meir: Kva ferskvassfiskar har høgast økologisk risiko?

Genetisk forureining

Når framande og heimlege artar kryssar seg, kan genetiske særtrekk gå tapt. Det kan endre dei genetiske eigenskapane til dei heimlege bestandane.

Hageeple er eitt døme. Minst halvparten av dei norske bestandane av villeple er genetisk påverka av dyrka eple.

Les meir: Korleis framande artar kan føre til genetisk forureining?

Sjukdommar og parasittar

130 framande artar er vurderte å kunne overføre sjukdommar eller parasittar til heimlege artar. Slike sjukdommar kan påverke både enkeltartar og heile bestandar.